As teses do CiMUS: Alberto Pradilla Dieste

Avanzan desde o CiMUS no estudo do enanismo hipofisario

• Unha nova tese demostra o papel do receptor GFRA2 na regulación do nicho de células nai e a súa implicación no enanismo hipofisario

O novo doutor do CiMUS da USC, Alberto Pradilla Dieste, acaba de defender con éxito a súa tese titulada "Papel do receptor GFRA2 na regulación do nicho de células nai e desenvolvemento de enanismo hipofisario". Dirixida por Clara Álvarez Villamarín, o estudo busca determinar o papel de GFRα2 na fisioloxía hipofisaria e a súa implicación no enanismo. Para iso, utilizouse un modelo de rato deficiente para GFRα2.

"Validamos a idoneidade do modelo mediante estudos moleculares e estudamos as características físicas, os niveis hormonais e a implicación da vía de RET", explica o investigador. "Examinamos tamén os marcadores de células nai, a proliferación e a senescencia (envellecemento) celular, e exploramos o potencial terapéutico do transplante de células nai. Ademais, desenvolvemos protocolos de clarificado e tinción para a análise tridimensional da hipófisis", aclara Alberto Pradilla Dieste.

Contexto

A hipófisis é a glándula encargada de regular funcións críticas como son o crecemento, o metabolismo ou a reprodución. Existe unha poboación de células nai hipofisarias, que supón en torno ao 10% da glándula, dividida entre o nicho de células nai e os proxenitores comprometidos. As células nai do nicho están definidas por marcadores específicos: GFRα2, PROP1, SOX2, SOX9, OCT4 e KLF4. As células somatotropas, a poboación principal, produce a hormona de crecemento (GH), e o seu control está mediado polo receptor RET e os seus ligandos. Alteracións no número de células somatotropas pode dar lugar á condición de gigantismo ou enanismo.

Resultados

Os resultados obtidos confirman a validez da hipótese. Os ratos KO para GFRα2 mostran un fenotipo de enanismo con reducidas características físicas, unha diminución da produción de GH e uns niveis de IGF-1 en soro máis baixos. As poboacións de células endocrinas da adenohipófisis non están alteradas, pero o volume hipofisario atópase diminuído e aparece un aumento da activación de Caspasa-3, indicando un aumento da apoptosis (morte celular). Existe un aumento da proliferación das células nai do nicho e da adenohipófisis nos primeiros días da etapa postnatal que dá lugar a unha acumulación de células Sox2+, suxerindo problemas no recrutamento e a diferenciación das células nai. As hipófisis de animais adultos mostran unha proliferación normal, pero existe un cúmulo de células nai (Sox2+ ou Klf4+), un aumento da expresión de p21 e un acortamiento dos telómeros, dando lugar a senescencia. 

“En relación co potencial terapeútico das células nai hipofisarias, as células trasplantadas resultaron viables e permitiron unha recuperación parcial do fenotipo de enanismo". Ademais, "os protocolos estandarizados de clarificado e tinción permitiron a obtención de mostras de gran calidade para ser observadas no microscopio Lixeiro-sheet", conclúe o investigador do CiMUS.

O estudo no que se enmarca esta tese foi financiado pola Axencia Española de Investigación (AEI) e o Fondo Social Europeo. O seu autor foi beneficiario dun contrato asociado a unha bolsa para a Formación de Persoal Investigador (FPI) da AEI e o Fondo Social Europeo.